Nowy numer 48/2020 Archiwum

Znów jadą do Donbasu

Dwie tablice ku czci wywiezionych na Wschód Ślązaków poświęci 29 września w Doniecku abp Wiktor Skworc. Zostawi też na Ukrainie dar archidiecezji katowickiej – dzwon odlany w Taciszowie pod Gliwicami.

Sowieci wywieźli na Wschód ponad 50 tys. Ślązaków. Doszło do tego na początku 1945 r. Najstraszniej było w powiatach bytomskim, zabrzańskim i gliwickim, skąd zabrali prawie wszystkich zdolnych do pracy mężczyzn. Wywozili też ludzi przedwojennego polskiego Śląska, m.in. powiatów rybnickiego czy bielskiego. Traktowali ich wszystkich zbiorczo jako Niemców, choć byli wśród nich nawet śląscy żołnierze AK.

Ślązacy trafiali do górniczych zagłębi w Donbasie na Ukrainie, w Rosji i w Kazachstanie, w okolicach Karagandy i Aktubińska. Pracę w warunkach ciężkiego niedożywienia przeżyła mniej niż połowa wywiezionych. Choć dotknęła ich tragedia na skalę porównywalną z mordem katyńskim, prawie nikt w Polsce o niej nie słyszał.

Próbują to zmienić abp Skworc i delegacja województwa śląskiego. W ostatni weekend września wybierają się do Doniecka, stolicy zagłębia Donbas na Ukrainie. To tutaj Ślązaków trafiło najwięcej. Cel wyprawy jest jeden – upamiętnić wywiezionych.

Udział w uroczystościach w Doniecku zapowiedziały też delegacje miast Katowice i Radzionków. Dziadek burmistrza tego drugiego, Gabriela Tobora, też zresztą został w 1945 r. wywieziony do Donbasu i tam zmarł. W Doniecku znajdą się również przedstawiciele IPN i Rady Ochrony Pamięci Walk i Męczeństwa z Warszawy.

Kiedy zamykaliśmy ten numer „Gościa”, ludwisarze z Taciszowa pod Gliwicami jeszcze pracowali nad dzwonem, który jest darem archidiecezji katowickiej dla parafii św. Józefa w Doniecku. To jej proboszcz ks. Ryszard Karapuda rodem z Pomorza Zachodniego, wpadł na pomysł upamiętnienia Ślązaków, którzy żyli i umierali także na terenie jego parafii w Doniecku. Na dzwonie są umieszczone imię i nazwisko „August Hlond” oraz śląski orzeł z herbami papieża Franciszka i arcybiskupa Skworca. Jest też napis: „Pamięci robotników przymusowych z Górnego Śląska 1945–54”. Pierwsza z tablic poświęcona wywiezionym Ślązakom, w języku polskim, będzie umieszczona we wnętrzu kościoła św. Józefa. Druga, w języku ukraińskim, zostanie zamontowana przed wejściem do tego kościoła, gdzie będą ją mogli odczytać przechodnie.

« 1 »
oceń artykuł Pobieranie..

Wyraź swoją opinię

napisz do redakcji:

gosc@gosc.pl

podziel się

Polecane filmy

Zapisane na później

Pobieranie listy

Reklama