Nowy numer 50/2018 Archiwum


Kalinę oczyścimy

Jedna z najgorszych bomb ekologicznych Śląska – cuchnący staw Kalina w Świętochłowicach – zostanie rozbrojona.


Norma stężenia fenoli w zbiorniku jest przekroczona tak straszliwie, że aż trudno sobie tę liczbę wyobrazić – prawie o 30 tysięcy razy. Ci mieszkańcy Świętochłowic-Zgody, którzy mają nieprzyjemność mieszkać w pobliżu, czują to jednak aż nadto dobrze, bo powietrze wokół jest wypełnione odorem.


Kupcy tylko zimą


W dniu, w którym tam byliśmy, cuchnęło tylko w bezpośrednim sąsiedztwie stawu, bo na termometrze było zaledwie kilka stopni powyżej zera. Im cieplej, tym dalej sięga i bardziej ohydny staje się fetor wydobywający się z wody. A już kilkadziesiąt metrów od brzegu stoją pierwsze bloki mieszkalne.
– Panie, przyjedź tu pan, jak będzie 30 stopni ciepła! Latem okna nie można otworzyć. Jak tu ktoś kupuje mieszkanie, to tylko zimą – denerwuje się Grażyna Nagórny, mieszkająca nad stawem.
Fenol, którym jest skażony staw Kalina, to nieprzyjemna pamiątka po Zakładach Chemicznych „Hajduki”. Upadły w 2008 r., lecz przedtem w sensie najzupełniej dosłownym zatruły życie mieszkańcom Zgody. – A jeszcze do lat 50. XX wieku ten staw był czysty. Ludzie łowili w nim ryby i kąpali się – mówi Dawid Kostempski, prezydent Świętochłowic.
81-letni Kazimierz Stawowski, jeden z najbliższych sąsiadów stawu, pamięta jeszcze, jak na piasku nad wodą wylegiwali się ludzie albo jak po stawie pływało się łódkami. – Aż przyszoł taki dziyń w latach 50., że po stawie pływały taakie ryby. Yno że do góry brzuchami – wspomina.
W jaki sposób ZCh „Hajduki” zamieniły pełen życia staw w jezioro trucizny? Kazimierz wskazuje hałdę, która góruje nad Kaliną. – W tej hołdzie wykopali fest głymboko dziura i do nij takimi wagonikami-kołyskami wlywali fenol. Potem na hołdzie nasadzili drzew, ale co z tego, jak tyn fenol w nij siedzi? I stamtąd pomału wycieko do stawu – tłumaczy.


Fenole z osadów


To się ma zmienić kosztem prawie 52 mln zł (jedna trzecia rocznego budżetu Świętochłowic). Z tej kwoty 44 mln ma pochodzić z funduszu UE. – To największy w Polsce projekt przywracania wartości przyrodniczej terenom zdegradowanym – mówi prezydent Kostempski.
W ziemię, aż do warstw nieprzepuszczalnych, zostanie wbita metalowa bariera fizyczna. Ma odciąć skażonej fenolem wodzie drogę do stawu. Przez system drenażu i rurociąg woda ze związkami fenolu trafi za to do oczyszczalni Klimzowiec i stąd do Rawy. – W oczyszczalni odcieki z hałdy są tak zmieszane ze ściekami komunalnymi i deszczówką, że normy już nie są tam przekroczone – mówi Beata Grzelec-Spektruk, naczelnik Wydziału Ekologii UM w Świętochłowicach.
Z hałdy deszcze będą przez następne stulecia wciąż wypłukiwać związki fenolu. Ludzie będą już musieli z tym żyć. Jednak Kalina za trzy lata ma szansę stać się czysta. – W przyszłym roku woda będzie wypompowana. Osady zawierające fenole zostaną złożone w kwaterze, która powstanie na terenie jednej czwartej stawu. Po odparowaniu wody te osady zostaną wywiezione do utylizacji, prawdopodobnie zostaną spalone – zapowiada pani naczelnik.
W 2015 r. nad stawem mają pojawić się ścieżki, latarnie i ławeczki.


Górnośląskie bomby ekologiczne

  • Teren po Zakładach Chemicznych „Tarnowskie Góry” (zanieczyszczenie wód i gruntu związkami baru, boru, strontu, cynku, miedzi, ołowiu);
  • 
Hałda odpadów górniczych „Ruda” w Zabrzu 
(gazy i pyły);

  • Huta „Szopienice” (postępujące zanieczyszczenie wód podziemnych ołowiem, kadmem i siarczanami);

  • Staw Kalina w Świętochłowicach (fenole);
  • Lotos Czechowice (składowisko zwane 
„dołami kwasowymi”).
« 1 »
oceń artykuł

Zobacz także

Ze względów bezpieczeństwa, kiedy korzystasz z możliwości napisania komentarza lub dodania intencji, w logach systemowych zapisuje się Twoje IP. Mają do niego dostęp wyłącznie uprawnieni administratorzy systemu. Administratorem Twoich danych jest Instytut Gość Media, z siedzibą w Katowicach 40-042, ul. Wita Stwosza 11. Szanujemy Twoje dane i chronimy je. Szczegółowe informacje na ten temat oraz i prawa, jakie Ci przysługują, opisaliśmy w Polityce prywatności.

Zamieszczone komentarze są prywatnymi opiniami ich autorów i nie odzwierciedlają poglądów redakcji

Reklama

Zapisane na później

Pobieranie listy